REFORMASI-ID | Selangor, Malaysia - Mohd Fakhrulrazi bin Mohd Mokhtar, warganegara Malaysia dan pemastautin di Selangor, mengumumkan bahwa telah melantik peguam dari Indonesia melalui firma guaman LAW FIRM MZA PARTNERS, yang diketuai oleh Muhamad Zainul Arifin, S.H., M.H., PhD, bagi meneliti dan mengambil langkah undang-undang yang bersesuaian, termasuk mempertimbangkan pemfailan tindakan Citizen Lawsuit terhadap pihak kerajaan Indonesia berhubung krisis jerebu rentas sempadan yang berulang dari semasa ke semasa.
Keputusan ini dibuat atas dasar keprihatinan terhadap kesan pencemaran udara rentas sempadan yang menjejaskan kesihatan awam, pendidikan anak-anak, kehidupan harian dan kesejahteraan rakyat Malaysia, khususnya penduduk di Klang, Kuala Selangor dan kawasan lain di Semenanjung Malaysia, serta masyarakat di negara jiran termasuk Singapura dan Brunei Darussalam.
Namun begitu, saya ingin menegaskan bahawa kesan jerebu ini bukan hanya ditanggung oleh rakyat Malaysia, malah turut memberikan kesan besar kepada rakyat Indonesia sendiri, khususnya penduduk di kawasan yang terjejas akibat kebakaran hutan dan tanah serta pencemaran udara.
KESAN JEREBU TERHADAP KESIHATAN, EKONOMI DAN EMOSI RAKYAT
Antara perkara utama yang menjadi perhatian kami ialah:
1. Kesan terhadap kesihatan awam
Jerebu boleh meningkatkan risiko masalah kesihatan seperti batuk, sesak nafas, serangan asma, iritasi mata dan tekak serta memburukkan keadaan individu yang mempunyai penyakit pernafasan atau penyakit kronik. Kanak-kanak, warga emas, wanita hamil dan golongan yang mempunyai masalah kesihatan sedia ada merupakan antara kumpulan yang lebih berisiko.
Kesan ini turut dirasai oleh rakyat Indonesia, terutama penduduk yang tinggal berhampiran kawasan kebakaran hutan dan tanah. Mereka bukan sahaja terdedah kepada pencemaran udara, malah mungkin menghadapi kesukaran mendapatkan rawatan apabila kemudahan kesihatan berdepan peningkatan permintaan. Keadaan ini menjadikan jerebu suatu isu kesihatan awam yang memerlukan perhatian serius daripada semua pihak.
2. Kesan terhadap ekonomi dan sumber pendapatan
Jerebu turut memberi kesan kepada kegiatan ekonomi dan mata pencarian masyarakat. Di Indonesia, sektor pertanian, perladangan, pelancongan, pengangkutan, perniagaan kecil dan pekerjaan yang bergantung pada aktiviti luar berpotensi mengalami gangguan apabila keadaan udara merosot.
Pekerja mungkin terpaksa mengurangkan waktu bekerja, manakala peniaga kecil berisiko kehilangan pelanggan dan pendapatan. Pada masa yang sama, keluarga perlu menanggung kos tambahan untuk rawatan perubatan, pelitup muka dan langkah perlindungan kesihatan. Kerajaan serta pihak berkaitan juga mungkin perlu menanggung perbelanjaan tambahan bagi pengurusan bencana, rawatan kesihatan dan pemulihan kawasan terjejas.
Di Malaysia, kesan yang sama boleh berlaku apabila aktiviti harian terganggu, sekolah terpaksa mengambil langkah berjaga-jaga, perjalanan udara dan pengangkutan terjejas, serta produktiviti pekerja menurun. Jelas bahawa jerebu rentas sempadan bukan sekadar isu alam sekitar, tetapi turut mempunyai implikasi terhadap kestabilan ekonomi dan kesejahteraan kewangan rakyat di kedua-dua negara.
3. Kesan terhadap emosi dan kesejahteraan mental
Aspek yang tidak boleh dipandang ringan ialah kesan jerebu terhadap emosi dan kesejahteraan mental masyarakat. Keadaan udara yang tercemar secara berpanjangan boleh menimbulkan kebimbangan, tekanan dan ketidakselesaan, khususnya dalam kalangan ibu bapa yang bimbang tentang keselamatan anak-anak, keluarga yang mempunyai ahli berpenyakit kronik serta pekerja yang risau akan kehilangan pendapatan.
Rakyat Indonesia yang tinggal di kawasan terjejas juga berhadapan dengan kebimbangan terhadap kesihatan keluarga, masa depan anak-anak dan kelangsungan mata pencarian mereka. Apabila masalah ini berulang, masyarakat boleh berasa kecewa, tertekan dan tidak pasti tentang keselamatan persekitaran tempat tinggal mereka.
Oleh itu, kesan jerebu perlu dinilai secara menyeluruh, bukan sahaja berdasarkan bacaan Indeks Pencemaran Udara (IPU), tetapi juga dari sudut penderitaan manusia, tekanan kehidupan dan kehilangan rasa selamat dalam kalangan masyarakat.
TUNTUTAN AKAUNTABILITI DAN TANGGUNGJAWAB BERSAMA
Antara perkara yang ingin diberikan perhatian melalui usaha ini ialah:
1. Keperluan meneliti rekod rasmi kualiti udara, termasuk laporan bacaan IPU yang tinggi di kawasan terjejas, berdasarkan tarikh dan data yang dapat disahkan.
2. Keperluan melindungi kesihatan awam serta mengurangkan gangguan terhadap pendidikan, pekerjaan dan kehidupan seharian masyarakat.
3. Keperluan mengenal pasti punca kebakaran hutan dan tanah melalui siasatan yang telus serta memastikan mana-mana pihak yang terbukti bertanggungjawab dikenakan tindakan menurut undang-undang.
4. Keperluan memperkukuh pelaksanaan komitmen serantau, termasuk di bawah ASEAN Agreement on Transboundary Haze Pollution yang ditandatangani pada tahun 2002.
5. Keperluan menilai langkah pemulihan dan bantuan kepada masyarakat yang terjejas, termasuk sokongan kesihatan, perlindungan mata pencarian dan bantuan kepada golongan rentan di Malaysia dan Indonesia.
Saya ingin menegaskan bahawa usaha ini bukan didorong oleh kebencian terhadap Indonesia atau rakyatnya. Malaysia dan Indonesia merupakan negara jiran yang mempunyai hubungan sejarah, budaya, bahasa dan kekeluargaan yang rapat.
Sebaliknya, saya melihat isu ini sebagai kepentingan bersama rakyat kedua-dua negara. Rakyat Indonesia sendiri berhak menikmati udara yang bersih, persekitaran yang selamat, perlindungan kesihatan dan peluang ekonomi yang tidak terjejas akibat pencemaran udara.
Justeru, tindakan undang-undang yang sedang dipertimbangkan ini bukan bertujuan memusuhi sesebuah negara, tetapi untuk meneliti ruang akauntabiliti, memperjuangkan keadilan alam sekitar dan menggalakkan penyelesaian yang lebih berkesan terhadap masalah yang berulang.
Pada pandangan saya, usaha menangani jerebu perlu memberi perhatian serius terhadap aktiviti pembakaran hutan dan tanah, termasuk kemungkinan penglibatan syarikat atau pihak berkaitan yang beroperasi di kawasan terjejas. Walau bagaimanapun, sebarang dakwaan hendaklah disokong oleh bukti yang sah, disiasat secara adil dan dinilai berdasarkan undang-undang yang terpakai.
Saya turut berharap agar kerajaan Malaysia dan Indonesia memperkukuh kerjasama diplomatik, penguatkuasaan undang-undang, pemantauan kualiti udara dan mekanisme pencegahan kebakaran supaya rakyat kedua-dua negara tidak terus menanggung kesan yang sama setiap kali berlakunya jerebu.
SERUAN KEPADA RAKYAT MALAYSIA
Saya membuka ruang kepada mana-mana warganegara Malaysia yang pernah mengalami kesan jerebu rentas sempadan dan mempunyai bukti kerugian untuk menghubungi saya bagi membincangkan kemungkinan menyertai tindakan ini sebagai plaintif bersama, tertakluk kepada penilaian peguam, bidang kuasa mahkamah dan syarat undang-undang yang berkenaan.
Dokumen seperti rekod rawatan perubatan, bukti gangguan persekolahan, rekod kualiti udara, bukti kehilangan pendapatan dan dokumen berkaitan kerugian lain boleh membantu dalam penilaian awal kes.
Saya percaya bahawa hak rakyat terhadap udara yang bersih, kesihatan yang terpelihara dan kehidupan yang selamat wajar dipertahankan melalui saluran yang sah.
Jerebu tidak mengenal sempadan negara. Kesannya turut dirasai oleh rakyat Malaysia dan Indonesia, daripada masalah kesihatan kepada kehilangan pendapatan serta tekanan emosi dalam kehidupan seharian.
Ini bukan soal permusuhan antara dua negara. Ini soal tanggungjawab, keadilan alam sekitar, perlindungan kesihatan awam dan hak setiap manusia untuk bernafas dengan udara yang bersih.
Semoga usaha ini dapat membuka ruang kepada penyelesaian yang adil, berkesan dan berkekalan demi kepentingan rakyat Malaysia, rakyat Indonesia dan generasi akan datang.
Sumber: MOHD FAKHRULRAZI BIN MOHD MOKHTAR (Warganegara Malaysia)
Pemastautin di Selangor, Malaysia
